"BIG BROTHER" NJE PROGRAM QE KULTIVON PARAZITIZMIN
Nga Mirela Bogdani
Sigurisht qe programi televiziv "Big Brother" eshte bere
popullor ne Shqiperi dhe une e kuptoj eksitimin dhe entuziasmin nga pozitat e atyre qe e organizojne ate (televizionit
Top Channel), po ashtu dhe nje pjese te audiences, qe per nivelin qe kane e gjejne si gjene me interesante e zbavitese per
te kaluar kohen, ne vend qe te bejne nje pune, te lexojne dicka apo te bejne dicka te dobishme.
E dyta dhe me e rendesishmja, cili eshte qellimi i ketij programi? Eksperiment per ti izoluar njerezit nga
informacionet dhe kontaktet me boten e jashtme? Per cfare arsyeje dhe cfare pritet te arrihet? Sic ve re me te drejte Adri Nurellari
, pjesemarresit e ketij emisioni jane si njė kampion qė nė mė tė shumtėn e rastit pėrfaqėson prirjet vegjetuese te shumices
se rinisė shqiptare, pa objektiva, pa aspirata, qe mundohen qe jeten ta sigurojne jo me pune e studime (pra investim individual),
po me metoda llotarish e lojrash fati e duke u mbeshtetur tek te tjeret.
E treta, ai eshte nje program qe kutivon
dhe ndjenjen e parazitizmit (duke i gozhduar miletin me ore para TV) ose per menyren e te fituarit te parave (duke ndenjur i
ngujuar me muaj pa bere asgje me shprese per te marre nje shume parash pa punuar, po duke vegjetuar qyl). Mbaj mend kur isha per para
disa muajsh ne
Dhe e fundit, me duket e pamoralshme dhe e paarsyeshme qe gjithe ato para qe shkojne per te mbajtur nje
grup loser-ash me muaj, me ushqime, salltanete, (plus speklakli perkates i dites se shtune) mund te shkonin fare mire per te
mbajtur me muaj nje azil pleqsh, nje jetimore, apo shume e shume grupe ne nevoje qe ka me shumice Shqiperia. Grotesku arrin kur
loser-ave i shtrohen pas speklaklit darka lluksoze nga restorante me emer ne
M.B.
Identiteti mbi dallimet
Nga Ndue Ukaj
Vizita e kryeministrit tė Kosovės Hashim Thaēi nė Shqipėri, pa u analizuar dhe lexuar shumė nė
dimensionin politik, dha njė mesazh tė kuptueshėm dhe pėrtej politikė: Kosova dhe Shqipėria nėn njė ombrellė kombėtare, tanimė nė
realitet e reja politike, bashkėpunojnė dhe bashkėrendojnė potencialet pėr tė mirat e pėrbashkėta, duke forcuar kėshtu substancėn
kombėtare shqiptare. Thėnė shkurt, kjo vizitė, pėrveē se forcon natyrshėm marrėdhėniet ndėrshtetėrore mes Kosovės dhe Shqipėrisė,
nė realitetin e ri tė krijuar nė Kosovė, ajo ishte njė pėrgjigje adekuate ndaj atyre qė trumbetojnė pėr projektimet imagjinare lidhur
me identitetin kosovar dhe nė anėn tjetėr kjo vizitė pėrēon fuqishėm mesazhin se shqiptarėt janė shqiptarė kudo qė ata jetojnė. Mbi
tė gjitha, kjo vizitė duke tejkaluar pėrmasėn e njė dimension tė thjeshtė politik, implikoi politikėn nė top temėn lidhur me
diskursin pėr identitetin kombėtar dhe kėndej pari ishte njė goditje e fuqishme ndaj atyre qė shfrytėzojnė krijimin e shtetit tė Kosovės
pėr tė proklamuar tendencat e marra pėr kombin kosovar. Dy kryeministrat Thaēi dhe Berisha nė mėnyre eksplicite proklamuan platformat
e pėrbashkėta kombėtare, duke e kuptuar faktin se tė fragmentuar jemi fare tė parėndėsishėm. Andaj, ata dhanė mesazhin e identitetit
mbi dallimet. Sė kėndejmi ata duke i kuptuar dhe jetėsuar realitetet e reja politike, kanė dimensionuar angazhimet politike nė projekte
tė pėrbashkėta kapitale, tė cilat kanė rėndėsi mbarėkombėtare, sado qofshin ato projekte reale apo jo. Ky ishte sinjal sinifikativ,
se ne jemi, nė tė njėjtėn ombrellė tė identitetit kombėtar shqiptar, ombrellė kjo qė ka domethėnie shumėshtresore pėr gjithė shqiptarėt
kudo qė ata jetojnė. Kjo vizitė dhe pėrmasa e saj tejkalon sidomos tendencat e ndryshme tė grupeve tė caktuara qė synojnė tė na ndajnė
ne nga ata. Marrėdhėniet mes Shqipėrisė dhe Kosovės jo rrallė herė janė trajtuar sipas prirjeve negative duke u shpėrfaq
tendenca pėrēarėse, si dhe njė retorike qė synonte dhe synon tė krijoj ndarjes nė vend tė bashkėrendimit dhe bashkėpunimit. Njė paradoks
i ēoroditur nė vete, qė nuk gjen pandehmė, edhe pėrkundėr faktit se politika e Tiranės dhe e Prishtinės, sikundėr edhe populli pėrgjithėsisht
gjithmonė kanė ndjek dhe kultivuar njė linjė kombėtare. Dėgjojmė dhe lexojmė jo rrallėherė teza se Kosova duhet tė krijoj identitetin
kombėtar kosovar dhe ky model i ri automatikisht domethėnė ne jemi kėta dhe duhet tė ndahemi nga ata, pra tė mos jemi sikur ata.
Kjo ndarje, nė perspektivėn e zhvillimeve globale, nė kohėn e integrimeve tė gjithanshme nė Europė dhe Ballkan pėr shqiptarėt ka konsekuenca
tejet negative. Madje, pėr mendimin tim ėshtė njė ide krejtėsisht naive dhe ndaj sė cilės duhet reflektuar me menēuri. Lexojmė shpeshherė
nė shtypin shqiptar, sidomos nė Kosovė se idetė nacionale tanimė na qenkan tė vjetruara, sė kėndejmi edhe primitive. Ky soj i interpretimit
mė duket qesharak, ngase ėshtė pikėrisht e kundėrta ajo qė i bėn shtetet perėndimore aq tė fuqishme. Janė idetė nacionale ato qė i
motivojnė italianėt dhe francezėt tė synojnė majat e kulturės, sportit, ushqimit, dizajnit, ashtu sikurse janė pikėrisht ndjenjat
nacionale ato qė i bėjnė gjermanėt tė jenė superfuqi ekonomike, apo britanikėt e amerikanėt policė tė rendit botėror. Tek ne pikėrisht
nga mospasja e mirėfilltė e ideve dhe ndjenjave nacionale kemi pėsuar deri tash, duke u bėrė shpeshherė si armiqtė, duke i imituar
ata pavetėdijshėm, apo nė raste me tė kėqija edhe duke u identifikuar me ta. Ėshtė moment qė ne shqiptarėt tė ngrehim kokėn lart dhe
tė dėshmojnė botės qytetarinė dhe civilizimin e lashtė, duke ngadhėnjyer kundruall tė kaluarės sė vrazhdė. E ardhmja varet nga e sotmja.
Andaj nuk duhet abuzuar. Tė unifikuar dhe duke ruajtur civilizimin tonė perėndimor, mund tė jemi pjesė respektabile e kombeve tė qytetėruara.